Foto's deur Donna Lewis

Foto's deur Donna Lewis

Dieet

Ly jy aan ‘broodsindroom’?

Broodsindroom. Die onbeheerste hunkering, smagting, soeke na die smaak, mondgevoel, reuk en assosiasies wat met ’n lekker stukkie brood gepaardgaan. Dikwels is die lekkerste brood dan ook daardie broodjie wat warm uit die oond kom of krakerig gerooster is.

Ek hoor so dikwels dat dit – die snytjie brood – die doodsteek is vir menige se voornemens om minder koolhidrate en meer vet te eet om maer te word. Ander bant EN knaag so skelm-skelm aan ’n stukkie brood. Die bittereinders kry dit reg om dit heeltemal uit te skakel (of so sê hulle).

Dis natuurlik ’n heel ander saak as jy allergies is vir koring of ’n glutensensitiwiteit het en liggaamlike lyding ondervind as jy jou oorgee aan dié lus. Dit is amper makliker om brood te vermy indien jy wel ly ná ’n stukkie brood, want tensy jy ’n masochis is, gaan jy jouself nie sommer meer as een keer blootstel aan ’n gejeuk of die gevoel dat iemand ’n ballon in jou derm opgeblaas het nie.

FOTO: Unsplash

FOTO: Unsplash

Wat is nou die storie met brood, en waarom is daar vandag soveel meer mense wat nie brood kan verdra nie? Is daar enige waarskuwingstekens vir diesulkes wat nié nodig het om “lig te loop” vir die koolhidrate nie en daarom nog lekker kan kou aan ’n broodjie?

Die allergie- en sensitiwiteitskwessies ter syde, kan dit vir ieder en elk met ’n vol broodblik in die huis die moeite werd wees om te weet dat vandag se brood net verlangs familie is van die brood wat oor die eeue heen ons stapelvoedsel was.

3 dinge wat jy van brood moet weet

Hierin lê die antwoord waarom ek in elk geval meestal aanbeveel dat mense altyd net die beste brood soek en liewer net af en toe ’n klein stukkie geniet agter die lekkerte aan (want dis gewoonlik duur) as wat dit ’n “daaglikse brood” word.

Foto deur Donna Lewis SARIE KOS APR/MEI 2014

Foto deur Donna Lewis
SARIE KOS APR/MEI 2014

Een

Brood wat in winkels verkrygbaar is, genoem kommersiële brood, word vandag altyd vervaardig van hoogs verfynde meel. Ek verduidelik meer hieroor in my boek Dik vir dieet (Naledi 2015), maar kortliks is die meel wat vandag gebruik word nutriënt-arm en gaan dit waarskynlik ’n bloedsuikerstorm veroorsaak.

Maar wat van volgraanbrood?

Dit gebeur baie selde dat intakte koringkorrels gemaal word en daar dan met daardie gemaalde koring brood gebak word. Die sogenaamde “volgraanbrood” op winkelrakke bevat wel al die dele van die koringkorrel, maar die hele korrel is eers uitmekaargehaal en dan weer as ’n standaardmengsel gemeng om verteenwoordigend te wees van wat jy sou kry as jy die hele korrel op een slag gemaal het. Omdat dit eers “uitmekaargehaal” is, het voedingstowwe soos magnesium, wat van kritieke belang is vir bloedsuikerbeheer, verlore gegaan. Dit is ook veel makliker om te verteer en het gewoonlik nie veel kouwerk nodig nie – en kou is net so belangrik vir bloedsuikerbeheer.

Twee

Brood word vandag selde nog gemaak met die tradisionele fermentasieproses. Dié proses het ’n uitwerking op verskillende voedingstowwe en die verteerbaarheid van die brood. Fermentasie verleng ook die rakleeftyd van ’n brood. Sonder die stadiger proses wat tradisioneel gebruik is om lekker brood te bak hou ’n brood net ’n dag en proe dan na niks.

Drie

Dit bring my by die derde punt: Alle kommersiële brood bevat ’n preserveermiddel. Gewoonlik iets met die agtervoegsel “-propionaat”. Preserveermiddels is natuurlik noodsaaklik vir voedselveiligheid, maar ek is seker jy het al die grappie gehoor dat ons in die toekoms gaan moeilikheid kry in begraafplase omdat ons almal so goed gepreserveer is van al die preserveermiddels in die kos wat ons eet …?

Grappies tersyde. Sommige, nee, heelparty individue is sensitief vir preserveermiddels. Die voedselbedryf is normaalweg nie ’n stout kind nie en sal nie met opset ’n preserveermiddel gebruik wat skadelik is nie. Maar simptome in die liggaam presenteer dikwels eers as ’n bepaalde chemiese stof in die liggaam kumulatief verhoog het.

Oornagbrood

Oornagbrood
FOTO: Donna Lewis

Waar laat dit alles jou, jou snytjie brood en jou gesondheid?

Ons weet voedingstowwe, of die gebrek daaraan, speel ’n rol in gesondheid en die ontwikkeling van epidemies soos diabetes en oorgewig. Ons weet verfynde voedsel is ’n groot sondaar, want dit is gewoonlik armer aan voedingstowwe as die onverfynde eweknieë. Ons weet ook die toestand van ons dermkanaal is sentraal tot ’n gesonde metabolisme, maar “moderne” meel en brood is nie altyd jou dermkanaal se beste maat nie. Ons weet dat regtige lekker brood tyd neem om te bak en ook gesonder is. Nou wonder ek: maak dit dan nog sin om vas te klou aan die daaglikse goedkoopste brood?

Dis die moeite werd om, as jy wel brood eet, net die allerbeste, tradisioneel voorbereide brood te eet. Maak daardie lekkerte regtig die moeite werd!

Besoek gerus www.betereet.co.za en Facebook  of  volg my op Instagram by bettereat.betereet vir heerlike “daaglikse brood”-alternatiewe, want dit is nie altyd maklik nie.

Groete,

Mariza

Mariza23 copy

Geregistreerde dieetkundige Mariza van Zyl. In haar nuwe boek, Dik vir dieet (Naledi, R245), beantwoord sy onder meer vrae wat sy gereeld hoor.