piet_grobler
Boeke

5 Boekminute met Piet Grobler

Die Mooiste Sprokies van Grimm het pas by Human & Rousseau (R264) verskyn, en dit is ‘n keur van Grimm se sprokies wat deur Marita van der Vyversaamgestel is.

“Hierdie sprokies is as’t ware opgetrek uit die oerbewussyn van die mensdom, soos jy ‘n emmer vol koel water uit ‘n diep en donker put sou trek. En dis waarom die wonderbaarlike water vandag nog kinders, en hulle ouers, se diepste dors les.” Daar is ou bekendes soos Rooikappie, Raponsie, Doringrosie, Sneeuwitjie, Repelsteeltjie en Hansie en Grietjie. Maar daar is ook minder bekendes soos Die ganswagtertjie, Die Boeman, Sprokie van iemand wat wou leer gril en Die luise en die vlootjie.

Een ding wat ons almal seker weet nie, is dat die oorspronklike stories nie noodwendig vir kinders bedoel was nie, maar dat dit algemene volksvermaak was. Marita het ook nie met die skryf en samestelling Walt Disney-silwerdoekweergawes van die sprokies gemaak nie. So maak jou gereed vir humor, stuitigheid en wreedaardigheid! Vir Marita was dit vanselfsprekend dat Piet Grobler die man sou wees om die illustrasies te doen, om die sprokies op ‘n vars en nuwe manier uit te beeld. En hoe reg was sy nie! Hierdie bundel is een wat jy weer en weer gaan bekyk, nie net vir die woorde nie, maar verseker vir die prentjies ook.

Phyllis Green, SARIE se boekeredakteur, het met Piet Grobler gepraat oor prentjies en prentjies maak.

Hoe loop mens se pad van dominee tot by kunstenaar?
Ek het verskillende goed in my lewe gedoen op tye toe ek gedink het dis wat ek wil doen. Ek hou van mense. En toe ek jonk was gedink predikant wees is ‘n goeie idee – dis hoe ek waarskynlik die wêreld ‘n beter plek sal maak. Maar dit het nie so goed met my samestelling geakkommodeer om ‘n predikant te wees nie. Ek het eintlik van kleins af die meeste gehou van prentjies teken en storietjies skryf. Teologie het toe nie so lank gehou nie. Ek het toe ‘n graad in joernalistiek gaan doen en by ‘n korporatiewe publikasie gaan werk en uitleg en sulke goed gedoen. Toe studeer ek deeltyds grafiese ontwerp en het toe al hoe meer illustrasies begin doen. Later, opvoedkundige boekies. ‘n Vriendin se ma het ‘n projek gehad waardeur sy skrywers en illustreerders bymekaar gebring het. So het ek enPhilip de Vos toe bymekaar uitgekom en ons het saam boeke begin maak. Ek het besef boeke maak is wat ek wil doen.

Waarom spesifiek illustreerder en nie kunstenaar in die skone kunste nie?
Dit lê by die feit dat ek van stories en letterkunde hou. Ek is aanmekaar gesit om aangetrokke te wees tot narratief. Beeldende kunste is bietjie anders, mense is gelukkig nie meer so eng oor die kategorieë nie, maar ek verkies die narratiewe. En al maak ek skilderytjies, sal ek dit steeds illustrasies noem. Vir my is daar altyd ‘n teks. Enige image is potensieel eintlik ‘n illustrasie.

Jy en jou gesin het so jaar gelede geëmigreer na Engeland. Hoe was die aanpassing?
Die grootste ding is nie vir my die weer nie, ek hou van koelerige weer. Swaarste vir my is die mense wat mens nie daar het nie – jou vriende en familie. Wat mens mis, is die humor, wat

5 dinge wat jy nie van Piet Grobler weet nie…

Ek is ‘n huishen.
Ek is ‘n smulpaap en is mal oor kos.
Ek eet nie sushi nie. Ek gril vir rou vis.
Ek moet elke dag iets vars eet soos slaai of ‘n tamatie.
Ek kan nie in ‘n geel of oranje kar ry nie.

 

tipies uit ons Afrikaanse verwysingsraamwerk kom. Mens maak ook nie op my leeftyd meer nuwe lang vriende nie. Die moeilikste is om nie ‘n ondersteuningsnetwerk te hê nie. Daar is so baie goed wat nuut is, van ‘n dokter tot ‘n bankrekening. Jy is ‘n halwe immigrant en goed word nie eintlik vir jou maklik gemaak nie. Dis erg om te beweeg van ‘n plek waar jy behoort het – in ‘n dorp, in ‘n kultuur – jy word gereken vir dit wat jy kan doen. En as jy gaan en alhoewel jy al die goed voor die tyd weet, kan jy nie regtig voorberei op hoe ingrypend dit is nie. Jy voel heeltemal uit jou diepte en jy moet jouself weer hier in jou middeljare opnuut bewys. Maar dit begin nou, ná twee jaar, makliker raak.

Jy gee klas by ‘n universiteit. Geniet jy dit?
Nie onvoorwaardelik nie. Ek het nou ‘n voltydse pos. Die kontak met die studente en die klas gee is lekker, maar dis twintig persent van die werk. Die ander tagtig persent is admin en dit maak jou dood. Dis vergaderings en vorms. So, dit bederf dit vir my. Dis ‘n inkomste. Ek het nie genoeg tyd om my eie goed te doen nie. Ek sou graag drie boeke ‘n jaar wou doen, maar die werklikheid is dat ek nou net tyd gaan hê om een boek ‘n jaar te maak.

Kom jy uit ‘n kunstige familie?
Ek en my broer,Diek is die uitskietsels. Dink ek. Ek het twee broers wat boere is en my suster is so tussen die lot. As haar lewe anders verloop het, sien ek haar as ‘n fotograaf of grafiese ontwerper. Sy het ‘n aanvoeling en aanleg, maar dit nie opgevolg nie. My ouers is praktiese boere, plaasmense. Maar my ma is crafty, ‘n huishoudkunde onderwyseres en kan goed maak met haar hande.

Die boek is opgedra aan Diek?
Naas my vrou is Diek my beste vriend. Ons is van kleins af na aan mekaar gewees. As jy in die Noord-Transvaal op die platteland groot word op die plaas en jy is nie ‘n besonder begaafde rugbyspeler nie, maar meer lief vir prentjies teken en boeke lees, dan is jy so bietjie uit. Ons het darem geweet ons het bondgenote gehad in mekaar in die boeke wat ons gelees het en ons het saam geteken en baie goed saam gedoen.

Hoe benader jy ‘n projek soos die sprokies van Grimm, want daar is al soveel weergawes uitgegee?
Ek sou potensieel daai selfde sprokies op ‘n ander manier kon uitbeeld. Dit sou ook ‘n boek wees wat anders uitsien. Ek het byvoorbeeld ‘n weergawe van Rooikappie deur ‘n Duitse illustreerder wat verskriklik eksperimenteel is. Hy werk met die ondertone van die seksuele en die oorsprong van die storie. Dis een manier om na ‘n Grimm storie te kyk. Dan is daar die weergawes wat jy te veel van sien, dit wat jy in die supermark koop, ‘n Rooikappie – ‘n klein ladybird boekie met ‘n hasie wat agter ‘n bossie uitpring en die dogterjie wat so cute is. Dis daai kommersiële ding.

Ek het ‘n baie sterk bewussyn dat dit toegepaste kuns is en daarom wanneer jy begin, moet jy dink wie die leser is en wat die doel met die boek is. So, ek het heel eerste gedink wie is die potensiële leser en waarvoor vra die teks. Elke sprokie het een volblad-illlustrasie en ‘n vignette of twee. So jy moet taamlik onmiddellik en duidelik wees. Die boek moet ‘n familiebundel van ‘n keur van Grimm se sprokies wees. My aanslag was bewustelik vriendeliker. Ek vind tog van die issues waarmee die sprokies worstel, is tog die issues waarmee ons ook sit – die lewe, die liefde die dood en alles tussen in. En tog dink ek met die wysheid wat ons met hindsight het, kan mens goedig glimlag daaroor. Vir my is daar tog humor ook in die lees van die sprokies, al is party grim en dit pas by my visuele uitdrukking om bietjie humor daarby te sit.

Het Marita ‘n inspraak gehad in hoe sy die boek sien?
Oor die algemeen verkies uitgewers dat skrywers en illustreerders nie kontak het met mekaar nie. Jy kry skrywers vir wie dit moeilik is hoe die ding werk. Hulle skryf hierdie ding en mag prentjies hê, maar dis ‘n ander ding. Dis soos tango, die man doen een stel bewegings en die vrou doen ander, dit word een dans, maar dit twee movements. Ek dink dit moet moeilik wees vir ‘n skrywer. Ek sou dit persoonlik moeilik vind as ek ‘n skrywer was en ek sien my baby lyk anders as wat ek gedink het. Marita ken gelukkig my ander werk en sy weet wat ek doen.

Werk jy chronologies?
Ek het al die sprokies eers gelees. Toe kyk ek na die name en toe dink ek wat wil ek nou teken. Partykeer presenteer ‘n image homself. Wat ek ook doen is ek het in die boek self gemerk wat illustreerbare stukkies is. Dit hang maar af watter prent hom aanmeld en watter karakters kom in my kop. Dit gaan maar rond en bont. Dis bietjie intuïtief en dit moet speels bly. Dit help die proses aan dat dit ‘n spel ook is, om iets te skep.

Daar is ‘n deurlopende tema van voëls in jou werk. Waar kom dit vandaan?
Voëls is handige stukkies gereedskap. Hulle is so goed geposisioneer om verklikkers te wees. Hulle weet meer as wat ons weet hulle weet. Hulle vlieg daar bo in die lug en kyk af. Hulle kan eavesdrop en ek dink ook vir die subteks is hulle handig. Hulle kan iets verteenwoordig wat jy wil suggereer. En ek hou bloot van voëls, dis verreweg my gunsteling-diere. Hulle het nie bagasie, hulle is nie gebonde nie, en vlieg daar bo waar hulle die wêreld kan agter laat. Dis so na aan ‘n engel wat jy kan kom, dink ek.

Ek het gesien party van die karakters het troeteldiere. Was dit bewustelik?
My vrou, Griet en my dogtertjie Katrientjie is mal oor diere, veral honde. Ek is self baie erg oor diere ook. Troeteldiere is belangrik, maar dit het spontaan gebeur.

Het jy ‘n gunsteling-sprokie in die boek – verhaal- en illustrasie-kant?
Rooikappie sal altyd vir my interessant wees om daar baie mee gedoen al is. Hier en daar was daar vir my ‘n verrassing. Mens het geweet daar is ‘n ander kant aan die sprokies, wat deur die jare al versag was en wat ek nou weer gelees het in Marita se verwerkings en dit was nogal vir my lekker. My gunsteling illustrasie is Rooikappie en Klein Duimpie.

Een waarmee jy besonder gesukkel het?
Daar was ‘n paar wat ek oorgedoen het. Vrou Holle (een van die titels van die stories in die boek) was moeilik. En ek moet sê dit is nie my gunsteling nie. Dis vir my bietjie voorspelbaar, sy is bietjie te sweet. Ek wou spesifiek nie die stereotipe bevestig dat deug en skoonheid saamval nie. Daarom maak ek die heldinne nie poppie mooi nie, om karakter te gee is belangriker as skoonheid.

Van al jou werk wat jy al gedoen het, het jy ‘n gunsteling?
Ek kan makliker sê die waarvan ek nie hou nie. Maar die een wat ek dink die beste is, is Karnaval van die Diere, dis klein etsies met waterverf. Ek het pryse gekry vir die boek. Hy het goed gedoen en is vertaal in Duits, Frans. Nog een wat ek baie van gehou het, omdat ek gedink het ek sal crazy prentjies kan maak is Die Spree met Foete. Dis verse wat deur Annie M Schmidt, ‘n Hollandse skrywer geskryf is. Sy is soos Roald Dahl en die verse is baie subversief en stouterig en sy is altyd aan die kant van die kinders. Philip de Vos het dit baie lekker vertaal. Ek is ook bly ek het hierdie projek van Grimm gekry. Ek is gelukkig daarmee.

Is daar ‘n illustreerder wat jy bewonder?
Ja,Wolf Erlbruch vir die varsheid van sy illustrasies. Hy het beslis ‘n nuwe iets daar neergesit. Sy verbluffende vermoë om dit wat afgryslik is so aan te bied dat jy nie kan besluit is jou nou geskok, hartverskeurd of afgestoot deur die karakter nie. Hy is ‘n meester om die leesproses ‘n kreatiewe een te maak. Dis die groot onderskeid tussen ‘n middelmatige boek en ‘n uitsonderlike een. Soos sy boek, Eend, dood en tulp. Hy kry jou om te lees met aandag, jy moet keuses maak en oordele vel. Hy gee nie vir jou eenvoudige gestereotipeerde keuses nie.

Waaraan werk jy nou?
Wat by Human & Rousseau gaan verskyn is ‘n vertaling van ‘n boek wat ek vir my Britse uitgewer gedoen het oor die fabels van Aesopus. Die samesteller is Beverley Naidoo, ‘n eks Suid-Afrikaner. Sy het ‘n teorie dat Aesopus van Afrika oorsprong is, uit Ethiopië en wat sy gedoen het is om sy “Afrikageit” te beklemtoon. ‘n Vos word byvoordeeld ‘n jakkals.


  • Esme van Heerden

    Hallo – ek is mal oor piet Grobler se kunswerke. Ek en my suster het vreeslik gesukkel om die Grobler-sketse te kry wat ons wou he. Sy is in Durban en ek in Gauteng. Hoe kan ons die ander kry om te raam asseblief? By ons Pick en Pay was die plastieksakkies van die tydskrifte geskeur en het van die sketse rondgele. Dit maak nie sin om 4 tydskrifte elk te koop om die stel te ky nie. My sus kon nie die een met die moeder en baba in Durban opspoor en ek kon nie die Verliefde/getroude paartjie in Gauteng kry nie. Meeste van die winkels het net die 1 skets in al hul tydskrifte gehad. Dankie vir ‘n lekker afrikaanse tydskrif.

  • lskmssz

    A9FACh xocuunezpknc, [url=http://xmwixjaaemai.com/]xmwixjaaemai[/url], [link=http://gjmaqzlpfdrh.com/]gjmaqzlpfdrh[/link], http://lodngocvhubc.com/

  • zhqrzt

    T7XSnB glfizhmezimc, [url=http://focwcskwhwfz.com/]focwcskwhwfz[/url], [link=http://kjpfcuawhpzs.com/]kjpfcuawhpzs[/link], http://cmvaqdtmzxmz.com/