kluun_stephan_vanfleteren_rechtenvrij
Boeke

5 Boekminute met Ray Kluun, skrywer van die opspraakwekkende ”n Vrou gaan dokter toe”

Wel, vir my is ‘n Vrou gaan dokter toe deur Ray Kluun (Tafelberg, R199,95) so ‘n boek. Dit is ‘n aangrypende verhaal wat gegrond is op Kluun se eie lewe, oorspronklik geskryf in Nederlands en vertaal in Afrikaans deur Francois Smit. Die hoofkarakter, Steyn, vertel die verhaal uit sy oogpunt. Nou is jou vraag seker, waarom is ek so tweesnydend oor Steyn.

Sien, die ding is so: Carmen – sy is Steyn se vrou – is baie mooi, intelligent en sexy daarby, en sy doen ongelooflik goed in haar beroep. Hulle het ‘n driejarige dogtertjie, Luna. Alles gaan heel gaaf tussen Steyn en Carmen totdat Carmen siek word – die groot K: borskanker. En dan word Steyn se hele lewe een groot chaotiese, emosionele warboel. Sy manier om Carmen se siekte te hanteer, is om haar te verneuk met ander vroue. Nou, dís die rede waarom ek hom so hard wil klap!

Maar dan is daar die ander kant van Steyn – hy versorg vir Carmen met absolute deernis, gaan saam met haar na haar chemo-sessies, vertroos haar op so ‘n manier dat ek nie anders kan as om van Steyn te hou nie. En ek het hardop gehuil wanneer hy sy en Carmen se emosionele dilemmas beskryf. Soms is die boek se emosie so rou dat dit mens se hart met ‘n hamer slaan en dat jy letterlik ‘n tydjie die boek moet neersit om jouself weer tot kalmte te bring. Dis ongewoon om ‘n mansstem te kry wat so openlik vertel van wat met hom gebeur wanneer hy in so ‘n hopelose situasie gedompel word.

Ek raak nie maklik emosioneel oor ‘n boek nie, maar glo my, hierdie is ‘n verhaal waaroor geen leser koud kan staan nie. Uit die aard van die verhaal het die boek natuurlik baie omstredenheid ontlok toe dit in 2003 in Nederland gepubliseer is. As jy die boek lees, sal jy verstaan hoekom. Die boek is ook uiteindelik verfilm.

Ek het per e-pos met Kluun gesels oor die verhaal.

Jou boek, “Komt een vrouw bij de dokter”, is onlangs in Afrikaans gepubliseer. Toe jy die boek in 2003 geskryf het, het jy gedink dit sou soveel omstredenheid uitlok?
Ja, ek het. Ek het die storie opsetlik gedramatiseer om die dilemma te wys van ‘n jong man in die fleur van sy lewe wat gekonfronteer word met iets wat hy nie kan verander nie en daarom ook nie kan hanteer nie. Tog, ek het nooit verwag die boek sou so suksesvol wees nie.

Hoeveel van Steyn is gegrond op jou eie lewe, en is hy ‘n ware verteenwoordiger van hoe jy was in daardie tyd?
Steyn is meer sinies en obsessief oor sokker, vroue en borste as wat ek was. Is. Maar ek het dieselfde frustasies gevoel as hy.

‘n Deel van die kontroversie rondom jou verhaal is omdat Steyn ontrou was in sy huwelik. Hoekom was dit vir jou onmoontlik om getrou te wees in jou huwelik?
Ek het nog altyd gevoel monogamie is nie ‘n doel in die liefde nie. Geluk is. Monogamie kan ‘n manier wees om mekaar gelukkig te maak, maar dis nie noodwendig dié manier nie. En beslis nie die doel nie.

Hoe moeilik was dit om jou vrou se siekte te hanteer en steeds jou beroep aan die gang te hou?
Amper onmoontlik om gefokus te wees om kreatiewe werk te doen. Aan die ander kant het dit goed gevoel om te werk aan bemarkingskliënte se oënskynlike onbelangrike probleme, gesien in die lig van die volgehoue drama by die huis.

Hoe het jou vrou se kanker jou verhouding met jou dogtertjie beïnvloed (Eva was maar net drie jaar in daardie tyd)?
Haar hele kleindogtertjie-lewe is oorheers deur kanker, alles het oor kanker, hospitale en die vrees vir die dood gegaan. Ná my vrou se dood is die band tussen my en my dogter sterker as wat enige pa-en-dogter-verhouding ooit kan wees. Ons is Australië toe, die twee van ons, vir vier maande ná my vrou se dood.

Het jou vriende en kollegas jou gekritiseer oor hoe jy jou huwelik hanteer het?
Sommige het. Sommige het verstaan. Die bestes het nie geoordeel nie. Ek sien steeds al ons vriende van daardie tyd.

Hoe het Judith se fisieke veranderinge ná sy siek geword het jul verhouding beïnvloed?
Judith het selfvertroue en belangstelling in die seksuele deel van haar liggaam verloor. ‘n Normale reaksie, sou ek sê. Seks het amper nie bestaan nie en dit het ‘n effek op ons verhouding gehad.

Hoe het jou lewe verander ná Judith se dood?
Drasties. Ek het bedank uit my bemarkingsagentskap en Australië toe gegaan met Eva; ek het ‘n skrywer geword en ‘n ander mens. Ons het nou ‘n gesin met drie kinders.

Jou boek is omskep in ‘n film. Was jy tevrede met hoe die verhaal uitgebeeld is?
Ja. Die storie het integriteit behou, ofskoon films altyd ‘n kortpad van die verhaal is. Maar die dilemmas is goed vertel en dit was ‘n eerlike, emosionele film.

Jy skryf nou voltyds. Waaraan werk jy?
My vyfde boek (die derde fiksiewerk) is amper gereed. Dit gaan oor manlike opportunistiese optrede in besigheid in die laat 90’s in Amsterdam. Frenk en Steyn is daarin, sowel as ‘n gesonde Carmen en ‘n pasgebore baba, Luna.

  • Zarika

    Ek het die boek ‘n jaar of twee terug in die oorspronklike Hollands gelees, en eenvoudig deur die onverstaanbare woorde gebeur want die storie is so pakkend. My doodgehuil. Dis baie mooi.

  • B. Boven

    Gefeliciteerd, Zuid-Afrika, met het nu ook kunnen genieten van t mooiste, Nederlandse boek van de afgelopen 10-15 jaar!

    Geluk Suid-Afrika – nou kan julle ook een van die mooiste Nederlandse boeke van die afgelope 10 – 15 jaar geniet!
    have fun!

  • Petro Kritzinger

    My vriend het verlede maand die boek vir my gekoop in Nederland. Dit is pragtig. Nou wil ek nog die fliek ook kyk wat hulle van die boek gemaak het. Ek sal as ek terug is in Nederland.

  • Nabu Toyer

    Dit is n baie mooi boek, is ook nou in Holland verfilmd. Een aanrader vir de kerskous.

  • Reinette

    Ek wil die vertaling daarvan kritiseer. Ek het nooit geweet n mens kan soveel vloekwoorde op een bladsy inpak nie. Die gevloekery kon drasties gesny gewees het. En ja, ek wou Steyn se knaters knoop oor sy rondlopery.
    n Baie goeie, boeiende boek… maar ai, die vloekwoorde was net te veel.

  • Kotie Lofty-Eaton

    Moedersdag geskenk en baie hartseer gewees maar dit laat my weereens besef die lewe skuld jou niiks. Jy moet maar speel met die kaarte wat die lewe jou uitdeel en persoonlik dink ek al die karakters in die boek( Steyn inkluis) het die beste daarvan gemaak.