Boeke

StorieMan, Rasmus en Dr. Seuss leer kinders lees.

Leon Rousseau het min bekendstelling nodig. Bekend as uitgewer van ikoniese kinderboekeis dit juis sy liefde vir kinders en geletterdheid wat hom aanspoor om aan te hou om hierdie boeke vir miljoene kinders, klein en groot te bring.

Mari Rheeder het hom ’n paar vrae oor sy lang verbintenis met kinderboeke gevra.

Rousseau het onlangs die Duitse, Petzi vertaal en in Afrikaans as Rasmus (Leida, R119) uitgegee. Dit word gebruik as goeie “leer om te lees” middel. Die boeke sluit ook ’n CD in waarop die verhaal voorgelees word. Dié reeks bestaan uit drie vlakke: vir voorlees, saamlees en selflees. Sy geskiedenis in die boekbedryf strek egter baie langer terug en dié mede-uitgewer van Human & Rousseau is al baie jare betrokke by kinderboeke, omdat dit iets is wat hom na aan die hart lê.
Die StorieMan-reeks (Human & Rousseau) is in die vroeë tagtigs bekendgestel. Dit sluit ʾn versameling van heerlike en bekende verhale in, maar die beste was dat kinders ook na die klankopnames van die stories kon luister, wat saam met die boeke versprei is. Na groot aanvraag, is begin om die reeks weer uit te gee en daar is reeds ses omnibusse. Dr. Seuss boeke word nou ook in Afrikaans uitgegee deur Human & Rousseau, natuurlik vertaal deur Leon. Die eenvoudige skryfstyl en die briljante illustrasies vermaak al vier generasies se jongspan. Dis juis hierdie boeke wat die proses van leer om te lees maklik en lekker maak. Opvoedkunde is een van Leon se passies en die gebrek aan goeie, passievolle onderwysers is volgens hom een van die hoofoorsake waarom Suid-Afrikaanse kinders ʾn agterstand het as dit by lees kom.
Hy hoop dat hierdie boeke kinders sal help om makliker te leer lees.

Wat het jou geïnspireer om juis, Rasmus te gebruik vir opvoedkundige waardes?
As mens ʾn kind iets wil leer, moet jy dit aanbied op ʾn manier wat hom boei en ek het gedink Rasmus is ideaal vir dié doel. Saam met Kuifie (Tintin) en Asterix, wat albei reeds in Afrikaans uitgegee is, is dit een van die drie bekendste en gewildste strookprente in die wêreld, of dan in elk geval in Europa.

Hoe het jy te werk gegaan om hierdie boek te publiseer?
Ek het Rasmus tot vervelens toe by ʾn bekende Afrikaanse kinderboekuitgewery aanbeveel en toe maar besluit om dit self te laat uitgee deur Leida Media, ʾn firmatjie wat Eddington Esterhuizen (Pretoriase boekhandelaar) en ek saam besit. Leida gee gewoonlik CD’s uit; dit is die firma se eerste boek.

Wat fassineer jou oor jong kinders en veral opvoedkunde?
Een van die dinge wat my van die jong kind fassineer is sy enorme leervermoë gepaard met die feit dat die leerproses, reg aangebied, vir hom nie ’n plig is nie, maar ’n plesier. En hoe jonger mens begin, hoe beter. Glenn Doman, skrywer van onder meer Teach your baby to read, by wie mens baie kan leer, sê die kleuter van vyf leer vinniger as die kind van agt, die peuter van drie leer vinniger as die kleuter van vyf en die eenjarige leer vinniger as die peuter van drie. Mens kan dit toets aan die manier waarop peuters en kleuters ʾn vreemde taal leer as hulle ʾn tyd lank saam met hul ouers in die betrokke land moes woon. Die kind se woordeskat sal waarskynlik kleiner wees, omdat hy soveel minder tyd kry om te oefen, maar hy sal moeilike vreemde woorde (bv die Duitse woord Mädchen, wat min nie-Duitsers bemeester) korrekter uitspreek as sy ouers.

Hoe moet Rasmus gebruik word?
Rasmus is in die eerste plek bedoel vir die ouderdom tussen StorieMuis en StorieMan, maar dit kan op feitlik elke leeftyd gebruik word. Dit is veeldoelig. Selfs sekere babas (0-12 maande) kan met vrug daaraan blootgestel word. Vir kinders tussen 0 en 2 tot selfs 3 jaar werk dit die beste as die moeder die kind liefdevol op haar skoot hou en dit vir hom voorlees. (Uitgeputte ma’s kan die CD laat vertel.) Soek ʾn stil, rustige plek hiervoor.

Storieman is ʾn reuse-sukses met ʾn baie lang geskiedenis. Waar kom Storieman vandaan?
Ek het Storieman in 1984 begin uitgee. Daar sou 30 aflewerings wees. Dit was die eerste volkleur-storiereeks met kassette in Afrikaans en dit was uit die staanspoor fenomenaal suksesvol. Van deel 1 het ons 35 000 gedruk — ongelooflik baie vir daardie tyd, want Leserskring het geen rol in die publikasie se verkope gespeel nie. Ses of sewe herdrukke  van nommer 1 het sy verkope heel moontlik bo die 100 000 gestoot, en wat die gesamentlike verkope van al dertig uitgawes in die reeks was, kan ek nie eens raai nie.

Hoekom Storieman heruitgee?
Ouers het Human & Rousseau gedurig gevra of Storieman nog beskikbaar is. Dit het gedui op ʾn groot vraag daarna. In 2012 het H&R dit in ʾn nuwe gedaante begin uitgee, nl. as omnibusse met meer as twee keer soveel stories en twee CD’s by elke omnibus. Ten spyte van die hoër prys van ’n dikker boek is van omnibus 1 binne twee jaar by die 40 000 eksemplare verkoop. Omnibus 6 het onlangs verskyn. Die reeks bly baie gewild.  ʾn Storieman-omnibus was byna twee jaar lank elke maand onder die twintig Afrikaanse topverkopers. Ek weet nie of dit nou nog so is nie.

Wat na jou mening, is Suid-Afrika se grootste struikelblok ten opsigte van opvoedkunde?
Dis nie ʾn nuwe ding om te sê nie, maar ek dink die grootste enkele probleem is die gebrek aan toewyding by ʾn baie groot persentasie onderwysers. Vir hulle is skoolhou net ʾn manier om vleis op tafel te bring en en ʾn kar in die garage te sit. Die onnies se gebrek aan geesdrif werk natuurlik tot die kinders deur. En die kinders, omdat hulle uit huise sonder boeke kom, het geen manier om die skool se gebreke te oorbrug nie. Natuurlik is daar roemryke uitsonderings.

Dr. Seuss is ʾn klassieke karakter, voel jy daar is nog plek in die moderne tye, asook in Afrikaans vir hierdie stories?
Daar is niks verouderd of ouderwets aan dr.Seuss se ryme nie. En sy zany illustrasies wek ʾn indruk van tydloosheid. Die beperkte woordeskat en verbeeldingryke situasies maak dit vir beginner-lesers ideaal. Ek weet van geen ander skrywer wat kinders makliker aan die lees kry nie.

Wat hou jou aan die gang kragtens kinder literatuur? Hoekom is die skryf van kinderboeke vir jou so ʾn liefde?
Die tyd toe my eie kinders peuters en kleuters was en ek hulle met behulp van boeke wat ek self uitgegee het, in hul moedertaal kon verryk, bly van die mooiste herinneringe in my lewe. Vandag is dit ʾn voorreg om vir ʾn nuwe geslag kinders iets soortgelyks te kan doen.

Wat is volgende vir Leon Rousseau?
Human & Rousseau gaan ook StorieMuis uitgee. Ek werk saam met hulle aan ʾn nuwe, verbeterde uitgawe. In sy oorspronklike gedaante het StorieMuis agt jaar na StorieMan begin verskyn, en het ten spyte van vele herdrukke gevolglik nooit so bekend geword soos StorieMan nie. Ouers was egter oor die opvoedkundige waarde van StorieMuis nog meer geesdriftig as as oor dié van StorieMan.