rrrrodger_34_
Werk + geld

Gun jouself ‘n kans

Daar is nie ’n vaardigheid wat jy kortkom of ’n ding wat jy nie oor jou werk weet nie. Hoekom word jy dan nie bevorder nie?

Dalk pootjie jy onwetend jou loopbaan en doen dinge wat keer dat jy vorder – of gelukkig is. Soos om bevordering na te jaag sonder dat jy regtig weet hoekom. Of bang te wees vir sukses, of nie goeie menseverhoudinge te handhaaf nie.

Sg. “sagte” vaardighede kan tot 74% van werksukses bepaal, sê Daniel Goleman in sy boek Emotional Intelligence (Bantam Books, 2005).

“Wêreldwyd besef maatskappye talent alleen is nie meer ’n waarborg vir sukses nie,”sê dr. Eugene Kemp, bekende RSG-sielkundige en Johannesburgse bedryfskonsultant. Jou persoonlikheid en emosionele intelligensie tel baie.

Ook dr. Rica Viljoen, bestuurskenner van die Mandala Consulting Group in Randburg, Johannesburg, stem saam.

“Sonder dié vaardighede sal jy nie so doeltreffend kan werk of op lang termyn sukses behaal nie.”

Sagte vaardighede is veral belangrik vir bestuurders, want dan verander jou werksinhoud van 80% tegniese vereistes na 80% mensgeoriënteerde interaksie, wys navorsing.

“Ongelukkig word daar in ons land net ’n halwe dag per jaar aan dié soort opleiding bestee,” sê Rica. Opleidingsbegrotings word ook gesny. Dis daarom grootliks jou eie verantwoordelikheid om sagte vaardighede te ontwikkel wat jou sal help om persoonlik te groei,’n positiewe atmosfeer te skep waarin mense hulself kan wees en jou eie werk suksesvol te kan bly doen.

Dít doen jy dalk verkeerd

1. Jy vrees sukses
Jou droompos word geadverteer, maar jy doen nie eens aansoek nie. Jy “weet sommer” iemand anders gaan dit kry. Is dit regtig die rede, of is jy dalk juis bang jy kry die werk? Vrees vir mislukking is algemeen, maar min van ons besef vrees vir sukses kan jou net so kortwiek, sê Eugene.
Rica sê jy is bang vir sukses omdat
- jy nuwe uitdagings vrees.
Jy raak sommer lam as jy dink jy moet iets sonder ’n resep doen
- ander dalk nóg meer van jou gaan verwag. Of gaan agterkom jy is eintlik nie so goed nie.
- j
y onbewustelik dink jy verdien dit nie. Gemeet aan jou hoë standaarde glo jy nie jy het hard genoeg gewerk of is bekwaam vir sukses (soos ’n nuwe pos) nie.
- jy reeds so sukkel om jou werk met gesinsverantwoordelikhede te kombineer
.
- jy dalk nie méér suksesvol wil wees as jou man nie.

Oplossings

  • Erken jou vrees, dis die begin van herstel.
  • Begin met kleiner uitdagings wat sukses verseker en omring jou met ’n wenspan wat begrip het.
  • Vra hoekom jy so bang is. Dalk vrees jy eintlik mislukking. Maar mislukking is deel van die groter suksesprentjie. Só doen jy ervaring op.
  • As jy dink jy kan nie, kán jy nie. Ons gedagtes beïnvloed ons gedrag en die doeltreffendheid daarvan.
  • Werk aan jou selfvertroue, selfverwesenliking, onafhanklikheid en om selfgeldend te wees, asook jou verhoudinge met ander. Só kan jy jou kapasiteit vir nuwe uitdagings aansienlik verbeter, sê Rica.

2. Jy sien nie die groter prentjie nie
Jy werk nie saam aan maatskappydoelwitte nie, maar stel net in jou eie sukses en finansiële gewin belang. Jy sukkel dan gewoonlik ook om in ’n span te funksioneer, sê Eugene.
Jy is egoïsties of dalk het jou werkgewer nagelaat om jou te help aanpas by verandering. Dit kan ook wees dat die groter prentjie net nie behoorlik aan jou verduidelik is nie.

Oplossings

  • Verander jou gesindheid heeltemal. Begin deur dinge te doen waarin daar geen persoonlike voordeel is nie, sê Eugene.
  • As jy die maatskappy se visie deel – jy weet waarvoor hulle staan en wat hulle probeer bereik – werk jy met ’n groter doelwit voor oë. Uiteindelik sal jou maatskappy én jy baat vind. Moenie skaam wees om te vra nie.
  • Maak seker jou waardes kom met dié van die maatskappy ooreen, anders gaan jy ongelukkig wees.
 

3. Jy jaag agter sukses en bevordering aan, maar weet nie hoekom nie
Vir sommige mense is dit belangrik om heeltyd te vorder. As jy dit doen om jou volle potensiaal te bereik en nuwe dinge te leer kan dit goed wees. Maar as jy om die verkeerde redes op bevordering fokus, kan dit beteken jy is ego-gedrewe, jou werk ís vir jou wie jy is of jy het ’n swak selfbeeld en glo jy sal net aanvaar word as jy meer status of mag het.

Oplossings

  • Moenie bevordering najaag net omdat dit “die ding is om te doen” nie. Jy moet ook lank genoeg in ’n pos bly om die kans te kry om lesse te leer.
  • Jou ma of pa het dalk altyd gesê jy is nie goed genoeg nie. Nou is daar ’n stemmetjie in jou, ’n “kritiese ouer”, wat heeltyd sê jy moet jouself bewys. Maak dit stil!
  • Vra jouself af wie jy is as jou postitel weggeneem sou word. Want jou identiteit en waarde word nie deur vals beelde van sukses bepaal nie. Vind jou geluk in iets meer blywends.
  • Raadpleeg ’n sielkundige sodat jy nie so afhanklik is van ander se goedkeuring nie. “’n Positiewe selfbeeld vorm ’n belangrike deel van jou verhouding met jouself en jou vermoë om ten beste te kan funksioneer,” sê Rica. Dan sal jy ook jou eie sterk en swak punte kan aanvaar.
 

4. Jy dink nie oopkop genoeg nie
Vir vandag se uitdagings is dit krities om innoverend en kreatief te dink, sê Rica. Planne wat nog altyd gewerk het, is dalk nou uitgedien.
As jy nie oopkop genoeg dink nie, sal jy maklik sê ’n ding gaan nie werk nie of dadelik met teenvrae vorendag kom. Of jy dink jy doen genoeg en iemand anders kan maar innoverend dink. Of jy is moeg daarvoor dat ander wonderlike planne het wat jý moet uitvoer.

Oplossings

  • Verander jou denke. Moenie altyd sê ’n ding sal nie werk nie, voeg eerder waarde toe. So nie, sal niemand jou meer ernstig opneem nie.
  • Haal jouself uit die situasie, stel Rica voor. As jy van buite af kon inkyk, hoe sou jy iemand anders in dieselfde situasie raadgee?
  • “Besef ons kan almal kreatief dink. Neem ’n wilsbesluit om so ingestel te wees,” sê Eugene.
  • Loop ’n kreatiwiteitskursus. (Google bv. “creativity training”.) Of lees daaroor.

5. Jy wil alles self doen
Jy voel jy verloor beheer as jy nie alles self doen nie. Jy strewe dalk daarna om die beste te wees, ook by die werk. En jy het ’n sekere manier van doen wat jy glo reg is en wat jy dink net jy so goed kan doen. Of jy glo dit neem te lank om vir iemand anders te verduidelik hóé.Jy is ook in ’n mate perfeksionisties omdat jy onrealistiese hoë eise aan jouself stel. Miskien omdat jy dink dis die enigste manier om aanvaar te word.
“As jy nie optimaal delegeer nie, is daar ’n bestuursrisiko,” sê Rica. As jy sou siek word of bedank, het jy nie belangrike inligting gedeel nie en verloor jou maatskappy moeilik vervangbare kennis en insig.

Oplossings

  • Mense sal nie minder van jou dink nie en jy sal ook nie swak lyk as jy hulp vra nie. Ander sal dit eerder waardeer en besef jy wil saamwerk en dinge reg doen. As jy alles self probeer doen, sal jy dalk ook nie take behoorlik kan afhandel nie en magteloos en selfs depressief raak.
  • Geniet die bietjie terugsit en die bevrediging wat spanwerk bied. Handhaaf ’n gesonde werk-lewe-balans. So nie, is jou sukses nie volhoubaar nie.
 
6. Jou menseverhoudinge is swak
“Jy moet toenemend in ’n span kan saamwerk, dis ’n kritiese deel van goeie leierskap,” sê Rica. As jy sukkel om verhoudinge behoorlik in stand te hou is jy nie emosioneel intelligent nie.
Dalk hou jy nie daarvan om onder iemand jonger as jy te werk nie en maak daarom die lewe vir haar moeilik. Of almal, behalwe jy, bel soggens die verkoopbestuurder soos wat verwag word.

Oplossing

  • Respekteer jou bestuurder se rol. Jy kan met voorstelle kom, maar sy is die koördineerder en dui rigting aan.
  • Respekteer jou kollegas. Moenie die insig en vars persepsies van die jonger of nuwe werknemers onderskat nie. Ook nie die ervaring en wysheid van jou ouer kollegas nie, sê Rica. As jy hulle respekteer, sal hulle jou respekteer.
  • Vra jouself: Wat doen of voel ek wanneer ek ’n opdrag kry? Dalk gee jy talle verduidelikings oor hoekom jy iets nié kan doen nie, eerder as om te poog om dit te laat werk.
  • As jy voel niemand verstaan jou nie, is jy dalk net sensitief, sê Eugene. Dit kan ook wees dat jy self deur veranderings gegaan het en nou sukkel met werkverhoudinge wat voorheen bevredigend was. Beskou dit as ’n uitdaging. Jy kon ook jou pos ontgroei het. Praat daaroor met die regte mense.
  • Moenie toelaat dat persoonlike sake tussen jou en jou werk kom nie. Probeer op jou werk fokus wanneer jy daar is.
  • Hou by sperdatums. So nie, sal mense huiwer om jou in hul projekspanne in te sluit. Jou bestuurder wil ook nie heeltyd verskonings hoor nie. As jy werklik ’n krisis het, praat daaroor.
  • Jou kollegas moet jou kan vertrou en jy vir hulle.
  • Moenie jou kollegas irriteer met jou geneul of gekla nie. Fokus op die positiewe.
  • Gun hulle sukses en leer van die suksesvolles.
  • Moenie met jou kollegas meeding nie, want dan sal een moet “verloor” terwyl julle tog almal saam aan dieselfde groter doelwit werk.
  • Luister werklik en gee om. Julle moet mekaar kan/wil ondersteun wanneer nodig.
  • Woon werksessies oor verhoudings en/of emosionele intelligensie by. “Goeie menseverhoudinge spruit uit ’n goeie verhouding met jouself,” sê Eugene. (Google “emotional training”.)
 
7. Jy manipuleer ander
Jy manipuleer jou kollegas om hulle van mening te laat verander of jou mening aan hulle op te dwing. Pleks van om jul gesamentlike doelwitte na te jaag breek jy só jul span op. Of jy wil meer mag hê omdat jy onseker is.
Julle is bv. besig om’n belangrike strategiese besluit te neem, maar jy bly stil. As dit later misluk, sê jy dis nie jou skuld nie.
Jy is ook manipulerend as jy jou oë rol wanneer ’n kollega iets sê of haar goed oppak vir haar middag af. Jou doel is om haar aan haarself te laat twyfel.

Oplossings

  • Vra ander (ook dié van wie jy minder hou) om kritiese terugvoer te gee oor die uitwerking van jou gedrag. Vra: Hoevoel jy tydens ons interaksie? Voel jy ooit ek manipuleer jou?
  • Vra altyd wat is in die maatskappy se belang en tree so op.
  • Wanneer iemand anders jou probeer manipuleer, hou by jou standpunt. Sy sal heel waarskynlik mag verloor.

8. Jy vestig nie jou eie handelsmerk nie
Niemand gaan jou beeld namens jou bou nie, dis in jou hande. Ander weet nie altyd van jou suksesse nie. Lig hulle in deur hulle bv. vir hul aandeel te bedank. Laat weet hulle ook wanneer jy goeie terugvoer van ’n kliënt gekry het. Dit raak almal en moedig hulle aan. Dis iets heel anders as wanneer jy sou sê: “Is ek nie fantasties nie!”
Elke gesprek of handeling dra by tot die bou van jou handelsmerk. Tree professioneel op, selfs by werkgeleenthede. Te veel drank of in die openbaar vloek, is uit. Loopbaanmentors kan jou help.

9. Jy glo die ou manier is reg
Jy hou nie tred met ontwikkelinge soos tegnologie, verbruikersvoorkeure, markveranderinge, bestuurstyle en/of nuwe tendense nie. “As jou maatskappy oorgeneem sou word deur ’n ander maatskappy met hul eie manier van doen en jy kan nie vinnig aanpas nie, sal hulle liefs iemand anders behou,” sê Rica.

Oplossings

  • Sorg dat jy verandering-fiks is. Moenie redes kry hoekom top-bestuur se nuwe strategieë nie toegepas kan word nie. Vra eerder hoe kan dit werk?
  • Maak seker jy weet van nuwe tendense op jou gebied.
  • Begin om nuwe dinge te doen en stelselmatig uit jou gemaksone te kom, sê Eugene. Dis noodsaaklik vir groei.
  • Vind uit wat presies die effek van verandering op die menslike psige is en help ander wat daarmee sukkel.

10. Jy neem te gou besluite sonder om behoorlik oor die gevolge te dink
Ja, dis belangrik om op ’n senior vlak vinnig besluite te kan neem, want dan kan jy gou ’n oplossing kry. Maar die feite en gevolge moet deurdink word.
As jy weet jy’s hieraan skuldig, beraadslaag vooraf met senior kollegas. Of kies doelbewus om tyd opsy te sit vir die besluit.

Hulp

Dr. Rica Viljoen: rica@mandalaconsulting.co.za of www.mandalaconsulting.co.za

• Dr. Eugene Kemp: ekemp@iafrica.com